Een blessure doet pijn.
Maar langdurig niet kunnen sporten doet soms pijn op een plek die je niet op een scan kunt zien.
Zeker als je 14 bent.
Mijn zoon loopt inmiddels al bijna anderhalf jaar van blessure naar blessure. Osgood-Schlatter, een liesblessure en nu opnieuw klachten door de groei, dit keer bij zijn hiel.
Steeds is er weer die hoop: *misschien kan ik nu weer voetballen.*
Voorzichtig trainen. Weer aansluiten bij het team. Even voelen hoe fijn het is om weer op het veld te staan. En dan komt de pijn terug.
Weer rust. Weer langs de kant. Weer kijken hoe je teamgenoten trainen en wedstrijden spelen terwijl jij zo graag mee wilt doen.
En iedere keer moet je niet alleen lichamelijk opnieuw beginnen, maar ook mentaal.
Wat doet dat met een puber?
Op je veertiende wil je vooral meedoen. Je vrienden zien, trainen, wedstrijden spelen, beter worden en onderdeel zijn van je team.
Je denkt niet in hersteltrajecten en belastbaarheid. Je denkt:
- Waarom kan iedereen spelen en ik niet?
- Waarom doet mijn lichaam dit steeds?
- Wanneer houdt dit eindelijk op?
- Komt het ooit nog goed?
- Loop ik straks achter op de rest?
- En moet ik misschien helemaal stoppen met voetbal?
Die laatste vraag kwam hier inmiddels ook voorbij. Net als de boosheid. De frustratie. En de tranen.
En dat mag er zijn.
Want achter die boosheid zit vaak helemaal geen onwil. Er kan verdriet onder zitten. Angst. Machteloosheid. Het gevoel geen controle meer te hebben over je eigen lichaam. Voor een puber kan sport bovendien veel meer zijn dan alleen een hobby. Het is zijn sociale omgeving, zijn uitlaatklep, iets waarin hij zichzelf ontwikkelt en een plek waar hij ergens bij hoort.
Als dat steeds wordt afgenomen, raakt een blessure dus veel meer dan alleen een knie, lies of hiel.
Als ouder wil je het oplossen
En misschien is dat wel één van de moeilijkste dingen. Je wilt zeggen: 'Het komt goed.'
Je wilt hem moed inspreken, oplossingen zoeken en vooruit laten kijken. Maar soms heeft een kind helemaal geen oplossing nodig.
Soms heeft hij een ouder nodig die naast hem zit en zegt: 'Ik snap dat je hier ontzettend klaar mee bent.'
Niet meteen relativeren. Niet vertellen dat het erger kan. Niet direct beginnen over geduld hebben.
Zijn teleurstelling mag er zijn. Zijn boosheid ook. En als hij op een slecht moment roept dat hij wil stoppen, hoeft daar misschien ook niet direct een beslissing aan gekoppeld te worden.
Een moeilijke dag is niet altijd het juiste moment om een besluit over de toekomst te nemen.
Houd hem onderdeel van het team
Hier ligt ook een belangrijke rol voor trainers en coaches. Een geblesseerde speler is nog steeds een speler van je team.
Vraag hoe het met hem gaat. Nodig hem uit. Geef hem een rol als hij niet kan spelen. Betrek hem bij de wedstrijdbespreking. Laat hem helpen bij een oefening. Geef hem verantwoordelijkheid. En vraag niet iedere training alleen: 'Wanneer kun je weer spelen?'
Vraag ook eens: 'Hoe is het voor jou om nu langs de kant te staan?'
Dat ene verschil kan ontzettend veel betekenen. Want een speler moet niet het gevoel krijgen dat zijn waarde voor het team afhankelijk is van het aantal minuten dat hij kan voetballen.
Richt je op wat wél kan
Bij langdurige blessures ligt de aandacht automatisch op alles wat niet lukt.
Niet trainen, niet spelen, niet rennen, niet voluit gaan.
Probeer daarom samen kleine doelen te maken rondom dingen waar hij wél invloed op heeft.
Wat kan vandaag wel? Wat heeft zijn lichaam nodig? Waar kan hij aan werken binnen de grenzen die de behandelaar aangeeft? Wat kan hij leren terwijl hij niet volledig speelt?
Zo verschuift de focus langzaam van: 'Wanneer ben ik eindelijk weer de oude?'
naar: 'Wat kan ik vandaag doen om een stapje verder te komen?'
En misschien is dat bij pubers met langdurige blessures wel één van de belangrijkste lessen: herstel verloopt zelden in een rechte lijn.
Een terugval betekent niet automatisch dat alles voor niets is geweest.
En vergeet het koppie niet
We zijn in de sport heel goed in het behandelen van het lichaam.
Een pijnlijke knie? Naar de fysio.
Een hielblessure? Rust en onderzoek.
Een lies die blijft opspelen? Belastbaarheid aanpassen.
Maar wie vraagt hoe het mentaal gaat met die jongen die voor de zoveelste keer zijn voetbalschoenen weer in zijn tas moet laten?
Langdurig geblesseerde jeugdspelers hebben niet alleen begeleiding nodig bij de terugkeer naar sport.
Ze hebben ook iemand nodig die ziet wat het niet kunnen sporten met hen doet.
Als ouder hoef je zijn verdriet niet weg te nemen. Als trainer hoef je zijn blessure niet op te lossen.
Maar samen kun je er wel voor zorgen dat hij zich gezien blijft voelen, en zichzelf niet blijft zien als die geblesseerd speler.
Maar gewoon als die jongen van 14 die ontzettend graag wil voetballen en wiens lichaam hem op dit moment steeds opnieuw dwingt om geduld te hebben.
En misschien mag de belangrijkste boodschap aan hem voorlopig gewoon zijn:
- Je hoeft vandaag nog niet te beslissen of je ooit stopt;
- Vandaag kijken we alleen naar vandaag;
- Voetballen kan even niet zoals jij wilt, maar jij bent nog steeds jij;
- En wij blijven naast je staan.